Tijdens onze trainingen dagen we je vaak uit om uit je comfortzone te stappen. Waarom doen we dit eigenlijk en wat levert het op? De comfortzone is een psychologisch concept dat verwijst naar een mentale toestand waarin je jezelf veilig, ontspannen en in controle voelt. Dit concept kan wetenschappelijk worden verklaard.
Het lichaam streeft naar homeostase, oftewel een stabiele interne toestand. Wanneer je in je comfortzone zit, worden externe prikkels als beheersbaar en bekend ervaren, wat leidt tot minder activatie van het sympathische zenuwstelsel (het systeem dat o.a. verantwoordelijk is voor de ‘fight or flight’-response). Dit betekent dat er minder cortisol (het stresshormoon) vrijkomt en dat je een gevoel van kalmte ervaart. Wanneer je altijd in je comfortzone blijft, houdt het je wereld wel klein. Hoe kun je dit voorkomen? Het voelt veilig maar het hoeft niet per sé een happy place te zijn.
In de ochtend maak je van nature veel cortisol aan als aanmoediging om uit je comfortzone te stappen. Buiten de comfortzone ligt de stretchzone, waar uitdagingen en leerprocessen plaatsvinden. Dit activeert de prefrontale cortex, het deel van de hersenen dat betrokken is bij probleemoplossing en cognitieve controle. Wanneer iemand nieuwe ervaringen opdoet, bevordert dit neuroplasticiteit, oftewel het vermogen van de hersenen om nieuwe neurale verbindingen te vormen. Bij een succeservaring gaat dit gepaard met een verhoogde afgifte van dopamine, wat motivatie en beloning stimuleert. Met als resultaat dat je comfortzone is gegroeid. Om het wat concreter te maken, wil ik je het voorbeeld laten zien van de hond. Wanneer je als kind wordt gebeten door een hond, is de kans groot dat je angst hebt ontwikkeld voor honden. Er zijn neurale verbindingen gevormd met het angstcentrum. Na de beet stap je uit je comfortzone door meerdere malen in contact te komen met een hond. Als je dan ervaart dat de hond zacht, aaibaar, lief, knuffelbaar is, leg je nieuwe neurale verbindingen aan en verdwijnen de verbindingen naar het angstcentrum. Honden zitten weer binnen je comfortzone. Ik nodig je uit om op deze manier je wereld in kleine stapjes telkens een stukje groter en mooier te maken.
Wat als je cortisolniveau de hele dag te hoog is? Dan wil je juist je sympatische zenuwstelsel tot rust brengen door je parasympathische zenuwstelsel te stimuleren. Hoe je dat kan doen, lees je in een ander blog.
